Vấn đề mở rộng ký hiệu phân loại trong DDC 14 và DDC 22 để phân loại tài liệu Việt Nam

Tóm tắt Vấn đề mở rộng ký hiệu phân loại trong DDC 14 và DDC 22 để phân loại tài liệu Việt Nam: ...hất sử dụng khung phân loại DDC trong phân loại tài liệu, nhưng trên thực tế thì các ký hiệu phân loại còn rất khác nhau khi cùng phân loại một tài liệu trong các thư viện Việt Nam. Ví dụ: Tài liệu về tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung thì các thư viện đều xếp vào 335.4346, nhưng nếu là tư tưởng...đảng bộ địa phương, ví dụ Đảng bộ tỉnh Nghệ An thì cán bộ phân loại rất băn khoăn không biết nên để là 324.2597070959742 hay 324.2597070942. Vì: Nếu định ký hiệu là 324.2597070959742 thì phù hợp với nguyên tắc ghép ký hiệu địa lý của Bảng 2 (59742 - Nghệ An) khi đi với trợ ký hiệu 09 của B...ên tập đã quyết định lấy ý kiến rộng rãi của các thư viện trong việc mở rộng ký hiệu phân loại, nhằm tạo điều kiện thuận lợi và thống nhất việc định ký hiệu phân loại tài liệu tại các thư viện Việt Nam sau này. Tuy nhiên, để việc đóng góp ý kiến có hiệu quả và mang tính khoa học, chúng tôi...

pdf7 trang | Chia sẻ: havih72 | Ngày: 13/09/2021 | Lượt xem: 14 | Lượt tải: 0download
Nội dung tài liệu Vấn đề mở rộng ký hiệu phân loại trong DDC 14 và DDC 22 để phân loại tài liệu Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Vấn đề mở rộng ký hiệu phân 
loại trong DDC 14 và DDC 22 
để phân loại tài liệu Việt Nam 
I. DDC 14 
Năm 2006 Thư viện Quốc gia Việt Nam cùng với Ban biên tập DDC đã 
dịch, biên tập và mở rộng một số ký hiệu phân loại về Việt Nam trong 
DDC 14 nhằm phục vụ cho việc phân loại tài liệu tại các thư viện. Với một 
khung phân loại bằng tiếng Việt, được cập nhật và bổ sung nhiều lĩnh vực 
về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, DDC 14 đã trở thành công cụ bổ 
ích, giúp cho việc thống nhất sử dụng khung phân loại trong các hệ thống 
thư viện Việt Nam như: Hệ thống Thư viện công cộng, Hệ thống Thư viện 
đại học, 
Tuy nhiên, sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng DDC 14 vào thực tiễn 
phân loại tài liệu, các cán bộ làm công tác xử lý cũng như cán bộ giảng 
dạy về phân loại tài liệu đang gặp phải một số khó khăn như: 
1. Do ký hiệu rút gọn nên DDC 14 thực sự chưa đủ chỗ cho thực tế phân 
loại tài liệu, nhất là các tài liệu về khoa học kỹ thuật. Điều này lý giải tại 
sao cho đến bây giờ hệ thống các thư viện chuyên ngành khoa học công 
nghệ ở Việt Nam gần như chưa triển khai áp dụng DDC; 
2. Nhiều chỗ do hướng dẫn chưa sâu và rất chung chung (vì là phiên bản 
rút gọn) nên rất khó định ký hiệu phân loại chính xác và thống nhất. 
Ví dụ: Tài liệu có nhan đề “Bác Hồ với châu Phi”: 
Thư viện Quốc gia Việt Nam định ký hiệu là 959.704 (Lịch sử Việt Nam, 
1945- ); 
Trung tâm Học liệu Thái Nguyên: 335.4346 (Tư tưởng Hồ Chí Minh) 
Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp.Hồ Chí Minh: 
308.3712 
Một vài thư viện xếp vào: 960 (Lịch sử châu Phi); 
3. Quan điểm về phân loại một số loại hình tài liệu của các cán bộ thư viện 
không thống nhất, đặc biệt là các tài liệu về lĩnh vực chính trị, xã hội, tôn 
giáo, văn học và các đoàn thể của Việt Nam. Bởi vậy, tuy nói rằng đã 
thống nhất sử dụng khung phân loại DDC trong phân loại tài liệu, nhưng 
trên thực tế thì các ký hiệu phân loại còn rất khác nhau khi cùng phân loại 
một tài liệu trong các thư viện Việt Nam. 
Ví dụ: Tài liệu về tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung thì các thư viện đều 
xếp vào 335.4346, nhưng nếu là tư tưởng, quan điểm của Hồ Chí Minh 
trong công tác văn hóa, chính trị, quân sự, có thư viện vẫn xếp vào 
335.4346, có thư viện lại quan niệm tư tưởng Hồ Chí Minh liên quan đến 
lĩnh vực nào đưa về lĩnh vực đó. Ví dụ: trong cơ sở dữ liệu sách của Thư 
viện Quốc gia Việt Nam, tài liệu “Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa”, 
được xếp vào 306 (Văn hóa và thể chế). Tài liệu “Tư tưởng Hồ Chí Minh 
về quân sự”, được xếp vào 355 (Khoa học quân sự), 
4. Việc mở rộng ký hiệu phân loại cho Việt Nam trong mục 324.259707 
(Đảng Cộng sản Việt Nam) thiếu hướng dẫn cụ thể nên gây khó khăn 
trong phân loại tài liệu về đảng, đoàn thể chính trị. 
DDC 14: 324 Quá trình chính trị 
324.2 Đảng phái chính trị 324.259707 Đảng Cộng sản Việt Nam 
324.25970709 Lịch sử, địa lý, con người 
Nhìn vào ký hiệu trên ta thấy mã địa lý Việt Nam (597-Bảng 2) đã được 
ghép trực tiếp vào ký hiệu chính. Bởi vậy, khi phân loại tài liệu về các 
đảng bộ địa phương, ví dụ Đảng bộ tỉnh Nghệ An thì cán bộ phân loại rất 
băn khoăn không biết nên để là 324.2597070959742 hay 324.2597070942. 
Vì: 
Nếu định ký hiệu là 324.2597070959742 thì phù hợp với nguyên tắc ghép 
ký hiệu địa lý của Bảng 2 (59742 - Nghệ An) khi đi với trợ ký hiệu 09 của 
Bảng 1, nhưng chưa chính xác vì trong một ký hiệu phân loại không bao 
giờ tồn tại hai mã địa lý của một nước (597- Việt Nam, Bảng 2); 
Nếu để ký hiệu là 324.2597070942 (chỉ ghép thêm ký hiệu địa lý Nghệ 
An) để tránh trùng lặp hai ký hiệu địa lý Việt Nam thì lại sai về nguyên tắc 
ghép ký hiệu địa lý (Bảng 2) với ký hiệu 09 (Bảng 1) trong DDC (DDC 
14, trang 142-143). 
Sở dĩ có khó khăn như vậy là vì việc mở rộng ký hiệu ở đây chưa hợp lý. 
Trong DDC 14 và DDC 22 không có một chỉ dẫn hoặc ví dụ nào lại có hai 
mã địa lý của một nước trong một ký hiệu phân loại hoặc khi đi với trợ ký 
hiệu 09 của Bảng 1 lại phải tách ký hiệu địa lý của địa phương ra khỏi 
nước đó. Bởi vậy, theo tôi cần phải xem lại phần mở rộng ký hiệu này. 
II. DDC 22 
Năm 2011, Thư viện Quốc gia Việt Nam cùng với Ban biên tập đang tiến 
hành dịch DDC 22 và nghiên cứu mở rộng một số ký hiệu phân loại cho 
Việt Nam. Hiện Ban biên tập đã quyết định lấy ý kiến rộng rãi của các thư 
viện trong việc mở rộng ký hiệu phân loại, nhằm tạo điều kiện thuận lợi và 
thống nhất việc định ký hiệu phân loại tài liệu tại các thư viện Việt Nam 
sau này. 
Tuy nhiên, để việc đóng góp ý kiến có hiệu quả và mang tính khoa học, 
chúng tôi nghĩ nên tiến hành như sau: 
1. Nên tập hợp các cán bộ, chuyên gia có kinh nghiệm trong thực tiễn phân 
loại, nghiên cứu và giảng dạy DDC thành một “Nhóm nghiên cứu mở rộng 
và hướng dẫn phân loại DDC cho Việt Nam”; 
2. Phân công từng người thuộc nhóm này nghiên cứu mở rộng các vấn đề 
cụ thể trong DDC cho Việt Nam, ví dụ như văn học, lịch sử, chính trị và 
các tổ chức đảng, đoàn thể, 
3. Từng ký hiệu phân loại mở rộng phải có hướng dẫn cụ thể và phải được 
Ban biên tập và Nhóm nghiên cứu xem xét kỹ, để đảm bảo tính lô - gíc 
trong phân loại tài liệu và không sai lệch tư tưởng của khung DDC. 
Vì DDC cũng giống các khung phân loại khác về một số nguyên tắc phân 
loại, nhưng DDC cũng có những quy định riêng mà nếu khi mở rộng 
không có hướng dẫn cụ thể rất dễ gây hiểu nhầm dẫn đến định ký hiệu sai. 
Để DDC 14 và DDC 22 trở thành khung phân loại chính trong các hệ 
thống thư viện Việt Nam, việc mở rộng ký hiệu liên quan đến Việt Nam 
trong các lĩnh vực như lịch sử, văn học, chính trị, là rất cần thiết. Tuy 
nhiên, để định ký hiệu phân loại được chính xác và thống nhất, cần phải có 
các hướng dẫn và ví dụ cụ thể đi kèm với các ký hiệu mở rộng. Như vậy 
chúng ta mới có thể nói tới sự thống nhất thực sự trong việc áp dụng 
khung phân loại DDC ở Việt Nam. 
TÀI LIỆU THAM KHẢO 
1. DDC 14. – Hà Nội : Thư viện Quốc gia Việt Nam, 2006. - 1068 tr. 
2. DDC 22. – Dublin, Ohio: OCLC, 2003. – 4 vol. 
__________________ 
Th.S Nguyễn Thị Đào 
Nguồn: Tạp chí Thư viện Việt Nam số 3(29) – 2011 (tr.3-4) 

File đính kèm:

  • pdfvan_de_mo_rong_ky_hieu_phan_loai_trong_ddc_14_va_ddc_22_de_p.pdf
Ebook liên quan